Қазақстандық қоғамдық даму институты (ҚҚДИ) үстіміздегі жылғы 8–20 шілде аралығында ел азаматтарының предстоящий электоралдық процеске қатысу деңгейі мен саяси артықшылықтарын анықтау мақсатында республикалық телефон сауалнамасын өткізді.
Зерттеу Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының ресми хабарламасына (№ОСК-11-07/1290, 08.07.2026 ж.) сәйкес ұйымдастырылды. Сауалнамаға еліміздің 17 облысы мен Астана, Алматы, Шымкент қалаларынан 18 жастан асқан 1 200 респондент қатысты. Выборка құрылымы жынысы, жасы, тұратын өңірі мен елді мекен түрі бойынша респуликалық көрсеткішке толық сәйкес келеді.
«2026 жылғы 23 тамызда өтетін Құрылтай депутаттарының сайлауына қатысуды жоспарлайсыз ба?» деген сұраққа респонденттердің жауабы төмендегідей бөлінді:
-
70,3% – дауыс беруге қатысатынын растады;
-
23,3% – сайлауға баруды жоспарламайтынын айтты;
-
6,4% – әлі шешім қабылдамаған немесе жауап беруге қиналған.
Зерттеу нәтижесі көрсеткендей, қала мен ауыл тұрғындарының сайлауға дайындығында айтарлықтай алшақтық жоқ (айырмашылық бар-жоғы 2%-ды құрайды). Ең жоғары электоралды белсенділік 46–60 жас аралығындағы азаматтар арасында (жастарға қарағанда 10%-ға жоғары) және жоғары білімі бар респонденттер арасында байқалады. Сондай-ақ, әйелдердің дауыс беруге қатысу дайындығы ерлерге қарағанда 5 пайыздық пунктке жоғары.
Респонденттердің «Құрылтай сайлауында қай саяси партияға дауыс бересіз?» деген сұраққа берген жауаптары бойынша партиялардың рейтингі қалыптасты:
-
«Әділет» партиясы – 64,8% (барлық әлеуметтік топтарда, әсіресе жастар арасында сенімді көшбасшы);
-
«Ауыл» халықтық-демократиялық патриоттық партиясы – 5,4% (ауылдық жердегі қолдауы қаладан 1,5 есе жоғары);
-
Respublica партиясы – 4,8% (негізгі электораты – қалалық жас ер-азаматтар);
-
«Ақ жол» Қазақстан демократиялық партиясы – 4,7% (негізгі қолдаушылары – ауылдағы аға буын тұрғындары);
-
Жалпыұттық социал-демократиялық партия (ЖСДП) – 3,3% (арнаулы орта білімі бар азаматтар басым);
-
Қазақстан Халық Партиясы (ҚХП) – 3,1% (ең жас және ең ересек сайлаушылар тобы);
-
«Байтақ» жасылдар партиясы – 0,8% (негізінен ауылдық жердегі аға буын).
Сонымен қатар, респонденттердің 2,2%-ы «Бәріне қарсымын» нұсқасын таңдауды жоспарласа, 10,9%-ы әлі нақты шешім қабылдамаған.
Сарапшылардың бағалауынша, зерттеу нәтижелері сайлау науқанының басталуымен сайлаушылардың саяси көзқарасы қарқынды түрде қалыптасып жатқанын көрсетеді. Партиялардың ақпараттық және үгіт-насихат жұмыстары алдағы уақытта азаматтардың соңғы таңдауына тікелей әсер ететін негізгі фактор болмақ.