CaspianLife, 3 сәуір. Қазақстан сирек жер элементтерінің қоры бойынша әлемдегі жетекші елдердің біріне айналуы мүмкін.
2022-2024 жылдары «Центргеолсемка» ЖШС мемлекеттік жер қойнауын геологиялық зерттеу бағдарламасы аясында Құйрықтыкөл учаскесінде іздеу жұмыстарын жүргізіп, сирек жер металдарының ірі қорлары бар бірнеше перспективалы аумақты анықтады. Жалпы есеппен бұл ресурстар шамамен 1 миллион тоннаны құрайды.
ҚР Индустрия және құрылыс министрлігінің баспасөз қызметінің хабарлауынша, Құйрықтыкөл учаскесі Астанадан 300 км оңтүстік-шығыста, Қарағанды облысының Қарқаралы ауданында, Қарқаралы қаласынан 100 км солтүстік-шығыста орналасқан.
Геологиялық тұрғыдан алғанда, Құйрықтыкөл учаскесіндегі кенді қамтитын жыныстар ежелгі сөнген жанартаулар мен олардың әрекетінен түзілген өнімдерден тұрады. Кейін бұл жыныстар магмалық процестердің әсерімен өзгеріске ұшыраған.
Ең перспективалы аймақтар ретінде Ырғыз және Дос-2 алаңдары аталып отыр. Бұл жерлерде сирек жер элементтерінің орташа мөлшері 0,1%-дан жоғары, ал кейбір сынамаларда 0,25%-ға дейін жеткен.
Ырғыз алаңында алдын ала жүргізілген есеп бойынша, шамамен 800 мың тонна металл қоры бар екені анықталды, ал орташа концентрациясы 0,1%-дан асады. Сонымен қатар, бұрғыланған ұңғымалар кен қабатынан толық өтпеген, бұл қосымша қорлардың бар екенін білдіреді.
Сирек жер элементтерін зерттеу шектеулі болғандықтан, «Центргеолсемка» компаниясы өз қаражаты есебінен зерттеулердің басым бөлігін жүргізіп, осындай ауқымды ресурстарды алдын ала бағалауға мүмкіндік алды.
Іздеу жұмыстары мен тарихи геологиялық деректерді талдау нәтижесінде «Жаңа Қазақстан» деп аталатын жаңа болжамды аймақ бөлінді. Ол Құйрықтыкөл учаскесінің оңтүстік және батыс бағытындағы жалғасы болып табылады.
«Жаңа Қазақстан» аумағындағы сирек жер металдарының жалпы болжамды қоры 300 метр тереңдікке дейін 20 миллион тоннадан асады. Орташа концентрациясы – 700 г/т.
«Қазақстанда мұндай кен түрінің аналогы жоқ, сондықтан оны жаңа өнеркәсіптік тип ретінде қарастыруға болады. Бұл сирек жер металдарының кен орындары мен перспективалы аумақтар болашақта расталса, Қазақстан сирек жер элементтері бойынша әлемдік көшбасшылар қатарына қосылып, жоғары технологиялық өнеркәсіптің қарқынды дамуына жол ашады», – делінген хабарламада.
Кен байыту технологиясын табысты әзірлеу және бағалы компоненттерді тиімді алу өңірдің инвестициялық тартымдылығын арттырып, экономикалық дамуына оң әсерін тигізбек.
(ҚР Индустрия және құрылыс министрлігінің баспасөз қызметінің мәліметінше)