Caspianlife, 18 наурыз. Ресейдегі «Компас» экологиялық бастамаларды қолдау және дамыту қоры Дағыстан мемлекеттік университетімен бірлесіп Каспий итбалығы популяциясын зерттеу және сақтау бойынша кешенді бағдарлама аясында 13-ші ғылыми экспедиция өткізді.
«Ғалымдардың пікірінше, Каспий итбалығының жаппай қырылуының және соның салдарынан популяцияның азаюының негізгі себебі – олардың құс тұмауын жұқтыруы», – делінген «Компас» қоры таратқан ақпаратта.
Дағыстан жағалауындағы Каспий теңізінің кейбір учаскелерінде құстардың жаппай қырылу деректері тіркелуіне, сондай-ақ Әзербайжан жағалауында да осындай жағдайлар туралы хабарламаларға байланысты «Компас» қорының ғылыми-экспедициялық тобы Аграхан шығанағы мен оған іргелес су айдынын және жағалау аймақтарын зерттеді.
Аграхан шығанағы – Еуразиядағы құстардың көші-қон жолындағы ең ірі аялдау орындарының бірі. Мұнда жыл сайын мыңдаған түрлі құс шоғырланып, бұл аумақты вирустық инфекциялар үшін маңызды табиғи ошаққа айналдырады.
Экспедиция барысында ғалымдар Каспий теңізінің жағалау аймағына мониторинг жүргізді. Бұл жерде құстардың жаппай қырылуы және итбалықтардың өлекселерінің жағаға шығып қалуы тіркелген. Сонымен қатар 1000-нан астам құстан биоматериалдар алынды.
Жиналған үлгілер Вирусология ғылыми-зерттеу институты жанындағы іргелі және трансляциялық медицина федералдық зерттеу орталығына жіберілді. Зертханалық талдау құстар популяциясында қандай вирус штаммдары таралып жатқанын және олардың теңіз сүтқоректілеріне қауіп төндіру-төндірмейтінін анықтауға мүмкіндік береді.
«Біз үшін бұл мәселені кешенді түрде зерттеу маңызды. Каспий итбалығы – бүкіл Каспий теңізі экожүйесінің жай-күйін көрсететін индикатор. Құстардың көші-қон бағыттарындағы зерттеулер инфекциялардың табиғи көздерін анықтауға және популяцияны сақтау үшін ғылыми негізделген шаралар әзірлеуге көмектеседі. Алынған деректер Каспий экожүйесіндегі эпидемиологиялық процестерді тереңірек түсінуге мүмкіндік береді», – деді Алимурад Гаджиев, «Компас» қорының ғылыми бағдарламасының жетекшісі әрі Дағыстан мемлекеттік университетінің ғылыми-инновациялық жұмыс жөніндегі проректоры.