CaspianLife, 3 сәуір. Бүгін Премьер-Министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен кеңесте бұл туралы мәлімделді.
ANTIKOR Telegram-арнасының хабарлауынша, кеңесте бюджет қаражатының жұмсалуын бақылау мақсатында цифрлық теңгені қолдану бойынша пилоттық жобаларды жүзеге асыру мәселелері қаралды.
Кеңес барысында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Антикор) төрағасы Асхат Жұмағали «ақшаны бояу» механизмін енгізудің негізгі нәтижелері мен келешегі туралы баяндама жасады. Оның айтуынша, талдау нәтижесінде сыбайлас жемқорлыққа ең бейім салалар анықталған. Олар – білім беру, денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы, әлеуметтік қамсыздандыру және құрылыс. Бюджет қаражатын ұрлау көбіне «өлі жандар», жалған жұмыстар мен фиктивті мәмілелер арқылы жүзеге асатыны белгілі болды.
Осы тәуекелдерді жою үшін 2024 жылдың ақпан айынан бастап Мемлекет басшысының тапсырмасымен Агенттік Ұлттық банк және Үкіметпен бірлесіп, цифрлық теңге негізінде «ақшаны бояу» жобасын іске асыруға кірісті. Жемқорлық қаупі жоғары негізгі салалар ретінде автомобиль және теміржол құрылысы, сондай-ақ ауыл шаруашылығы техникасы мен мал сатып алу процестері анықталды. Ашықтықты қамтамасыз ету үшін Ұлттық банк жанынан арнайы цифрлық платформа құрылып, ол Ауыл шаруашылығы министрлігінің ауыл шаруашылығы жануарларын сәйкестендіру базасымен біріктірілді.
«Осы жылы теміржол және автомобиль жолдарын салу саласында жобалар жалғасуда. Мысалы, Қарағанды облысындағы «Достық-Мойынты» теміржол құрылысын қаржыландыруға 164 млрд «боялған» теңге, ал Атырау облысындағы «Мұқыр-Құлсары» автожолын жөндеуге 100 млн цифрлық теңге бөлінді», — деп атап өтті Антикор басшысы.
Кеңес барысында Асхат Жұмағали «ақшаны бояу» механизмі келесі артықшылықтарды қамтамасыз ететінін айтты:
— Бюджет қаражатын белгілеу, оларды нақты мақсаттарға бекіту;
— Жалған мәмілелерді болдырмау, қаражатты қолма-қол ақшаға айналдыру немесе үшінші тұлғаларға аудару мүмкіндігін жою;
— Қаражат қозғалысын толық қадағалау, бюджеттік қаржының бөлінуінен бастап соңғы мердігерге дейін қайда және қалай жұмсалғанын нақты көру;
— Бірегей код арқылы барлық транзакция тарихын көру және төлемдердің мақсатын бақылау.
«Цифрлық теңге мәселесіне келсек, мен сіздердің барлық бастамаларыңызды қолдаймын. Цифрлық теңгені енгізу қаржыландыру процестерін жаңа жағдайларға бейімдеуге көмектесуі керек. Сондықтан оның пилоттық жобаларын кеңейту қажет», — деп атап өтті Премьер-Министр Олжас Бектенов.
Барлық бюджет процесін толық цифрландыруды қамтамасыз ету маңызды, яғни жоспарлаудан бастап, объектіні пайдалануға қабылдауға дейін автоматтандыру қажет. Болашақта бұл механизмді экономиканың басқа да салаларына кеңейту жоспарланып отыр. Бұл бюджет қаражатын тиімді бақылауға және барлық кезеңдердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайтуға мүмкіндік береді.
Кеңес қорытындысы бойынша мемлекеттік органдар жаңа цифрлық құралдарды қолдануды реттейтін заңнамаға өзгерістер енгізуді, сондай-ақ электронды ақшаны бағдарламалау әдістемесін әзірлеуді қарастыратын болады.